Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı
Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı
Ülkemizde Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı, resmi olarak 2011 yılında Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları’ nın yan dalı olarak kabul edilmiştir. Kurumumuzda Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı, 2014-2018 yıllarında bu alanda yan dal eğitimini tamamlayan ülkemizdeki ilk gelişimsel pediatri yan dal uzmanlarından olan Doç. Dr. Tuba ÇELEN YOLDAŞ tarafından 2021 yılında kurulmuştur. Aynı yıl Gelişimsel Pediatri Polikliniğinin kurulması ile ilk defa hizmete başlamıştır. 2025 yılında Tıpta Uzmanlık Kurulu tarafından Gazi Üniversitesi Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı, yan dal eğitim yetkilendirmesi almıştır.
Gelişimsel Pediatri, tüm çocukların kendi gelişimsel potansiyelinin en üst noktasına ulaşmasını amaçlayan; bunu sağlamak amacıyla da kanıta dayalı, bütüncül ve aile merkezli yaklaşımlar ile gelişimsel değerlendirme, izlem, tanı ve erken destek hizmetlerinin planlamasını geçekleştiren bilim dalıdır. Gelişimsel Pediatri’ de öncelik erken çocukluk döneminde gelişimsel riskleri ya da sorunları olan çocuklardır. Gelişimsel sorunların erken saptanması, risklerin önlenmesi ve gelişimsel sorun saptanan çocukların destek hizmetlerine erken başlamaları amacıyla gelişimsel izlem yapılır. Çocuklarının gelişimleri konusunda endişeleri olan aileler, çocuk hekimleri tarafından gelişimsel gecikme olduğundan şüphelenilen ya da prematürite, genetik sendrom ya da kronik hastalık gibi gelişimsel riskleri olan tüm bebekler en erken dönemden itibaren bölümümüzde izlenir. Davranış ve gelişim birbiriyle yakından ilişkili olduğundan, tüm davranış sorunları da Gelişimsel Pediatri bilim dalı tarafından değerlendirilir ve izlenir.
Gelişimsel Pediatri bilim dalında birçok farklı standart gelişimsel değerlendirme aracı kullanılır ancak hiçbir çocuğun tanısı sadece test sonuçlarına bakılarak konulmaz. Ayrıntılı tıbbi öykü, klinik gözlem, ailenin çocuğun günlük hayatta yapabildikleri ile ilgili sağladığı bilgiler, çocuğun muayenesi ve istenilen tetkik sonuçları yapılan gelişimsel değerlendirme testlerin sonuçları ile harmanlanarak yorumlanır, tanı konulur ve buna göre tedavi planı yapılır.
Ayrıntılı gelişimsel değerlendirmesi yapılan ve gecikmeleri saptanan çocukların altta yatan nedene yönelik gerekli tetkikleri istenir ve uygun bilim dallarına konsülte edilir. Gelişimsel Pediatri bilim dalı multidisipliner bakış açısıyla, Çocuk Nörolojisi, Çocuk Metabolizma, Genetik ve Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Göz Hastalıkları gibi bölümlerle yakın ilişki içinde çalışarak gelişimsel gecikmelerin nedenlerini ortaya koymaya çalışır ve uygun destek hizmetlerini planlar. Poliklinik hizmetleri yanı sıra serviste yatan çocuk hastalara da bakılmaktadır. Bölümümüzde tıp fakültesi öğrenci eğitimi ve pediatri asistanlarının eğitimi devam etmektedir. Poliklinik eğitimi ilgili öğretim üyesi ile beraber interaktif hasta bakma, gelişimsel tarama testlerinin uygulanmasını ve gelişimsel izlemi içerir. Bu eğitime o ay rotasyonda bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık öğrencisi asistan doktor ve Dönem 6 öğrencisi intern doktor katılır. Ders programına göre bazı günlerde saat 14:00 te Dönem 4 öğrencileri ile pratik ders yapılır.
Haftada bir olan eğitim saatinde sırasıyla makale, seminer veya öğretim üyesi dersi anlatılır. Bu eğitime o ay rotasyonda bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık öğrencisi asistan doktor ve Dönem 6 öğrencisi intern doktor katılır. Anlatılacak konular güncel litaratürden veya o ay görülen hastaların tanılarından yola çıkılarak eğitim ihtiyacına göre seçilir.
Yatan hasta viziti, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları servisinde yatarak tedavi gören ve gelişimsel olarak riskleri olan ve desteklenme ihtiyacı bulunan hasta ve aileleri ile görüşme niteliğinde destekleyici özelliktedir. Bu eğitime o ay rotasyonda bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık öğrencisi asistan doktor katılır, yatan hastalara hangi gelişimsel ölçekleri kullanacağını ve nasıl destekleyeceğini öğrenir.
Gelişimsel Pediatri Poliklinik,
Hasta görüşme ve muayene odası
Gelişimsel Pediatri poliklinikte aynalı camla ayrılmış değerlendirme odasının dışardan görünümü (Pediatri asistan doktoru içerde gelişimsel test uygularken Dönem 4 pediatri stajı öğrencilerinin dışardan gözlemi)
Gelişimsel Pediatri poliklinikte aynalı camla ayrılmış değerlendirme odasının içerden görünümü
Gelişimsel Pediatri öğretim üyesi tarafından gelişimsel testlerin nasıl uygulanacağı asistan doktora usta-çırak ilişkisi ile bizzat öğretilmekte, sadece teknik aktarım değil deneyimin de beraber olması şeklinde bir uygulama gerçekleştirilmektedir.
